Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Αβραμίδης

Η φετινή συνάντηση ήταν αλλιώτικη από τις προηγούμενες. Δεν είναι μόνο ότι οι παλιοί συμπολεμιστές «φεύγουν» ένας-ένας όσο περνούν τα χρόνια, αλλά είναι κυρίως τα αιματηρά γεγονότα στην Ουκρανία που βάραιναν το κλίμα.

Οι βετεράνοι του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ελληνικής καταγωγής στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού γεννημένοι στην πρώην Σοβιετική Ένωση, αντάμωσαν το μεσημέρι της Παρασκευής στα στρατιωτικά νεκροταφεία της Σταυρούπολης στη Θεσσαλονίκη, για να τιμήσουν την επέτειο της νίκης των Σοβιετικών επί της Ναζιστικής Γερμανίας, τον Μάιο του 1945, και τη λήξη του Πολέμου στην Ευρώπη.

Τρεις βετεράνοι του Κόκκινου Στρατού ήταν παρόντες στην εκδήλωση, όμως την τάξη του πρωτοκόλλου και τα συναισθηματικά τους λόγια τάραξε μια απρόσμενη σιωπηλή διαμαρτυρία, με την οποία πάντως κανείς δεν δυσφόρησε. Μια ομάδα Ρώσων και φιλορώσων από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης στάθηκαν ανάμεσα στους επίσημους και τους συγγενείς θυμάτων του πολέμου, υψώνοντας μικρά πλακάτ που έγραφαν “Say No to the Ukrainian Nazis”. Κράτησαν αμίλητοι τα πλακάτ και την ώρα του τρισάγιου και τη στιγμή της κατάθεσης στεφανιών στο μνημείο.

«Στην Ουκρανία επικρατεί αγριότητα. Ακροδεξιοί και νεοναζί σκοτώνουν και βιαιοπραγούν κατά φιλορώσων. Υπάρχουν δεκάδες αγνοούμενοι, γίνονται απαγωγές τη νύχτα κι αυτές δεν μετριούνται στις δολοφονίες» είπε η Σβετλάνα Βαλτσίσεβα, Ρωσίδα γιατρός που ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. «Είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για να καταγγείλουμε τη σημερινή βαρβαρότητα στην ανατολική Ουκρανία» είπε η Σαρέτα Μπουλάτσεβα, με καταγωγή από την Οσετία.

Οι παραβρισκόμενοι στο μνημόσυνο φορούν όλοι στο πέτο μια κορδέλα με μαύρες και πορτοκαλί ρίγες – «γκεοργκέφσκαγια λέντατσκα» τη λένε, δηλαδή «κορδελίτσα του Αγίου Γεωργίου», η οποία καθιερώθηκε τα τελευταία χρόνια ως σύμβολο της Σοβιετικής νίκης επί της Ναζιστικής Γερμανίας. Ο Παύλος Σταφυλίδης, 92 ετών, μαζί με την κορδελίτσα έχει καρφιτσωμένα στο πέτο και δεκάδες παράσημα ανδρείας του Κόκκινου Στρατού. Γεννήθηκε στην επαρχία του Κράσνονταρ και μπήκε στον πόλεμο στα 20. Μιλά στα ρώσικα και με τη δυσκολία της ηλικίας του, θυμάται τις νάρκες που έσκαγαν μπροστά του, τις σφαίρες, τη νοσηλεία του σε νοσοκομείο στο Κρέμεντσουκ της σημερινής Ουκρανίας.

Ο Πολύκαρπος Εμινίδης, 88 ετών, και ο Γεώργιος Φιλιππίδης, 90 ετών, ήταν αμούστακα παιδιά όταν επιστρατεύτηκαν στο μέτωπο του Κιέβου, το 1943, στην μεγάλη αντεπίθεση των Σοβιετικών. Γεννήθηκαν και οι δύο στην Τσάλκα της σημερινής Γεωργίας και κράτησαν όπλο ως το τέλος του πολέμου. Είδαν φίλους τους να σκοτώνονται, πολέμησαν σε τόσες χώρες όσα και τα παράσημα στα πανωφόρια τους, κι ήρθαν στις αρχές του ΄90 να ζήσουν μόνιμα στην Ελλάδα.

Οι βετεράνοι του Κόκκινου Στρατού ασυναίσθητα αποτραβιούνται μετά το τέλος του μνημόσυνου στη Σταυρούπολη, αγγίζονται στους ώμους, θυμούνται ξανά τις ίδιες ιστορίες. Συγγενείς τους κερνούν καυτή βότκα στα τραπεζάκια κάτω από τα δέντρα του στρατιωτικού νεκροταφείου, όσο ο ήλιος ψηλώνει και οι σκιές γίνονται τώρα μικρότερες.

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.