​Η ηθοποιός Ρηνιώ Κυριαζή μας συστήθηκε με την παράσταση «Φεύγουσα Κόρη» με την οποία ήταν υποψήφια για το βραβείο Μελίνα Μερκούρη το 2007. Έχει ασχοληθεί συστηματικά με την αναζήτηση της πραγματικής ουσίας της φωνής και η δουλειά της έχει χαρακτηριστεί από την έρευνά της σε παραμύθια, νανουρίσματα και μοιρολόγια της Ηπείρου. Το Δεκέμβριο παρουσιάζει, στο Κέντρο Έλεγχου Τηλεοράσεων, την παράσταση Μεγάλη Άρκτος σε δικό της κείμενο και σκηνοθεσία του Νίκου Φλέσσα (ομάδες Blitz, Difunta Correa).

Το κείμενο της δεν είναι λογικό, είναι μάλλον λίγο… λοξό και κινείται ανάμεσα στα λημέρια της προφορικής παράδοσης και του σύγχρονού μονολόγου καθώς η ηρωίδα της, σπασμένη σε κομμάτια, αναζητά τη φωνή της μέσα από την κραυγή, το θρήνο και το μοιρολόι. Με αφορμή τη «Μεγάλη Άρκτο» μιλήσαμε για άυλες ηρωίδες, για ανάσες που κονταίνουν και για το τι συμβαίνει όταν οι λέξεις χάνουν το νόημα τους.

​

Τι να περιμένουμε από μια «μεταφυσική αστυνομική ιστορία»;
​Αυτή η ιστορία δεν μιλιέται, τραγουδιέται. Εύχομαι να μας κάνει να τραγουδήσουμε.

Που συναντιούνται η Ηλέκτρα, η Αντιγόνη, η Κασσάνδρα, και η Άρτεμις;
​Κάποτε πίστευα ότι οι ηρωίδες της αρχαίας τραγωδίας περιφέρονται κάπου στο σύμπαν, άυλες μέχρι κάποιος να τις φορέσει για λίγο σαν κοστούμι ή καλύτερα να τρυπώσει μέσα τους ή ίσως να τις αφήσει να τρυπώσουν αυτές. Τελευταία νιώθω πως είναι δίπλα μας, μέσα στο άνοιγμα της πόρτας μας που τρίζει. Στη «Μεγάλη Άρκτο» εκεί συναντιούνται, στο τρίξιμο της πόρτας, και οδηγούν την Όλγα, μια γυναίκα σπασμένη σε κομμάτια να τραγουδήσει τα λόγια τους που είναι πιο κοντά στην πηγή από τα δικά της σπασμωδικά κομματιαστά λόγια και να συναντήσει έτσι την αρκούδα μέσα της, τη χαμένη δύναμή της, τη χαμένη Άρτεμη.

Τι σημαίνει το να βρίσκει κανείς τη φωνή του;
​Ξέρω καλά τι σημαίνει να τη χάνει…

Πώς βρίσκει κανείς τη φωνή του μέσα από την κραυγή;
​Τα στενεμένα λόγια μας πάντως δεν αρκούν για να διανύσουμε ανάστροφα το ταξίδι προς την πρώτη κραυγή της γέννησής μας.

Όσο μεγαλώνουμε ξεχνάμε να αναπνέουμε;
​Παράδοξο δεν είναι; Όσο μεγαλώνουμε κονταίνει η ανάσα μας. Κι όμως αυτό συμβαίνει εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, αυτών που επαναστατούν συνεχίζοντας να αναπνέουν βαθιά, ευάλωτοι, ευαίσθητοι, ευερέθιστοι, ανυπόκριτοι, ανοιχτοί σαν μωρά παιδιά…

Γιατί;
​Γιατί η καλή αναπνοή δεν είναι του κόσμου τούτου που έχουμε κατασκευάσει. Η καλή αναπνοή έχει χώρο ανάμεσα στις λέξεις. Εμείς ανάμεσα απ’ τις λέξεις δεν έχουμε χώρο ούτε χρόνο για ψυχή, μόνο για χρήματα ή για καριέρα ή για εξουσία.

Όταν υποφέρουμε σωματικά υποφέρει και ο τρόπος που σκεφτόμαστε;
​Η σκέψη είναι αναπνοή και η αναπνοή είναι σκέψη. Το λέει η γλώσσα μας πνεύμα, πνοή, αναπνοή, πνευμόνια. Αλλά ποιος έχει χρόνο για τη γλώσσα του και για σωματική σκέψη; Μόνο για «αποτελεσματική», «χρήσιμη» σκέψη, κατακερματισμένη.

Πότε «στενεύεται» ο έρωτας;
​Ό,τι με φοβίζει μπαίνει σε κουτάκι με ωραίο περιτύλιγμα και με φιογκάκι. Έτσι κι ο έρωτας φοράει ωραία ρούχα και δεν ξεπερνάει τα 54 κιλά. ‘Ο,τι είναι χοντρό είναι βάρος, ό,τι διαχέεται βγαίνει από το πλαίσιο που εγώ θέλω να ορίζω. ‘Ασ’ το καλύτερα. Θα βρω κάποιον που θα μου ταιριάζει.

«Μιλάμε και δε λέμε λέξεις, λέμε πτώματα». Τι συμβαίνει όταν οι λέξεις χάνουν το νόημα τους;
​Τα πτώματα των λέξεων τα ακούμε κάθε μέρα. Η «ανάπτυξη» είναι λέξη πτώμα, η «ελευθερία» λέξη πτώμα, η αγάπη δεν είναι η αγάπη αλλά το πτώμα της. Πώς αλλιώς; Θα έμενε εκείνη αλώβητη των πτωμάτων και θα νικούσε; Ίσως θα θέλαμε να το πιστεύουμε, αλλά όχι. Μόνο στα παραμύθια.

---

Η Μεγάλη Άρκτος
Από τις 13 Δεκεμβρίου 2014 μέχρι τις 11 Ιανουαρίου 2015 στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων.

Συντελεστές
​Σκηνοθεσία: Νίκος Φλέσσας
​Συνεργός: Κατερίνα Γεωργουδάκη
​Ηθοποιοί: Γιάννης Γιαννούλης, Δήμητρα Γκλιάτη, Γιούλη Καρναχωρίτη, Ρηνιώ Κυριαζή, Μαρίνα Πανηγυράκη
​Σκηνικός χώρος-κοστούμια: Ιωάννα Στρατόγλου-Φίλιππος Γκούτζος
​Σχεδιασμός φωτισμού-φωτογραφία: Γιώργος Ζαφειρίου
​Επεξεργασία ηχογραφημένου υλικού: Νίκος Βελιώτης
​Βοηθός: Ειρήνη Ντόλκα

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.