In de hooglanden van Papoea-Nieuw-Guinea ligt de provincie Morobe. In dit gebied leven de Anga, een inheemse stam die nog steeds vast houdt aan het eeuwenoud gebruik van hun doden mummificeren. Dit doen ze met behulp van rook, eigenlijk net zoals je een paling zou roken. Het rookproces is doeltreffend, grondig en omgeven door rituelen. Dit proces van mummificeren is niet alleen vooor de doden, ook de achterblijvers nemen deel in dit macabere ritueel. Klik door voor meer foto’s.

De eerste stap in het roken van een lijk is het insnijden van de knieën, ellebogen en voeten. Daarna wordt al het lichaamsvet afgetapt. Het gebeuren lijkt eigenlijk best veel op een koe die wordt uitgehangen in het slachthuis. Het enige verschil is dat holle bamboestokken in de ingewanden van de overledene worden gestoken. Al het vocht dat daarbij vrijkomt wordt opgevangen en vervolgens uitgesmeerd over de haren en huid van de familie. Dit zou de kracht van de dode over moeten brengen naar de doden. Een soort Highlander-idee, alleen dan zonder de zwaarden. Het overgebleven lichaamssap wordt opgevangen en gebruikt als kookolie.

Maar het wordt nog beter—of slechter, het ligt er maar aan hoe je het bekijkt…

Ervaren balsemers naaien de mond, ogen en anus van de mummie dicht om zoveel mogelijk lucht buiten te sluiten en daarmee te voorkomen dat het vlees gaat rotten. Het nauwkeurige proces van de lichaamsopeningen dicht naaien is precies de reden dat deze gasten tweehonderd jaar na hun dood nog in zo’n goede staat zijn.

De Anga snijden ook de zolen, de tong en de
handpalmen van het lijk en geven die aan de achterblijvende weduwe. Wat
er nog van het lijk over is wordt in een gemeenschappelijke vuurplaats
gegooid en gerookt. Daarna wordt het lichaam bedekt met klei en rode
oker, die vormen een soort natuurlijke cocon die beschermt tegen
lijkrot en zwerfhonden.

Daarna steken de Anga een grote brandstapel in de hens en gaan aan de slag. Het roken conserveert zelfs baby mummies perfect.

Dit hele proces is standaard procedure, volgens deze beschermer van de mummies. Haar naam heeft geen Westerse vertaling. Ze wees ons op een mummie uit de Tweede Wereldoorlog, die dood was gestoken door Japanse soldaten en daarna werd gemummificeerd door de stamoudsten. Hij is aan elkaar geknoopt met het touw van zijn pijl en boog, en je kunt nog steeds de piercing door zijn neus zien zitten. Officieel is de Anga-manier van mummificeren verboden door de regering van Papua–Nieuw-Guinea en veel stammen zijn dan ook overgestapt op een Christelijke vorm van begrafenissen. Maar in afgelegen streken zoals deze geniet mummificeren nog steeds de voorkeur boven begraven. 

TEKST DOOR STEVE TAUSCHKE. FOTO’S DOOR DWAYNE TAUSCHKE