Gabbers werden eind jaren negentig verguisd, toen de cultuur hype was geworden. Tot in mijn dorp in Zeeland liepen gasten met bomberjacks, trainingspakken en Nikes te stuiteren op de dissonante dreun van hardcore. Ik had er niks mee. Dat had denk ik vooral te maken met de mensen in mijn omgeving die gabber waren, en mijn veroordelende aard. Er was Herman, die een spraakgebrek had, waarmee hij voor het vak Nederlands een aandoenlijke en onnavolgbare spreekbeurt over gabber gaf. Er was Ongezonde Max. Hij was groot, kaal, broodmager, pokdalig en droeg Nike Air Maxen en een bomberjack. Iedere zaterdag vertelde hij dat hij hardcorefeesten bezocht, en iedere zaterdag vertelde hij er expliciet bij dat hij daar nooit drugs gebruikte. Zijn enorme pupillen en ongezonde voorkomen logenstraften die uitspraak. Toen later bleek dat hij een speedverslaving had, was dat voor niemand een verrassing.
Er was Jaap, die in Tholen in een huis voor de bushalte woonde met zijn moeder die hem – zo deed het gerucht de ronde – eens met een ontdooide vis in zijn gezicht had geslagen. Met zijn geschoren kop stond hij altijd voor schooltijd te blowen en nam zo nu en dan een xtc-pil (die hij ‘tikkels’ noemde) om de Nederlandse les door te komen. Dit waren niet de mannen naar wie ik opkeek. Dus in plaats van een bomber trok ik een Radiohead-longsleave aan, in plaats van Nike Air Maxen droeg ik Airwalks en in plaats van te leren hakken leerde ik skateboarden. Toen gabber begin deze eeuw weer underground werd heb ik er geen traan om gelaten, net als de rest van niet-gabberend Nederland.
Videos by VICE
Ik bezocht een feest, en ik was om. Hier was een zaal vol mensen die absoluut schijt hadden en deden wat ze wilden en wat ze mooi vonden. Maar het meest verbazende was voor mij dat gabbers er, tegen alle verwachtingen in – ondanks ouder wordende gabbers van het eerste uur en ondanks veroordelende zuurpruimen zoals ik – nog steeds zijn. Hoe fantastisch is dat? De paradox is dat de Thunderdome die werd aangekondigd als “de laatste” tegelijkertijd misschien wel eens het begin zou kunnen zijn van een nieuwe golf aan populariteit van de gabbercultuur.
De op de foto-expositie Holland op z’n hardst! getoonde fotografen lijken allemaal geïntrigeerd te zijn door het stugge voortbestaan van de gabber. Ryan Cookson en Erik Smits maakten de laatste editie van Thunderdome het onderwerp van hun werk. Ryan Cookson reisde stad en land af om gabbers thuis en op feesten op te zoeken en zo de mens achter het Terror Corps-shirt en de Thunderdome-tatoeage te laten zien. Erik Smits schiet normaal veel werk voor onder andere Volkskrant Magazine, maar bezocht het feest met schrijfster Jill Mathon om er een serie voor het populaire blog van adviesbureau Young Works over te maken. Het mooie aan hun foto’s is dat er weinig over is gebleven van de hautaine manier waarmee gabbers in de jaren negentig werden bekeken, en dat alleen oprechte interesse in de cultuur overblijft.

Dennis Duijnhouwer en zijn geportretteerde gabbers.
Het werk van Dennis Duijnhouwer laat bijna terloops scènes uit het leven van gabbers zien. Een stapel afgetrapte Nike Air Maxen wordt voor zijn lens bijna een poëtisch commentaar op de katers die geweest zijn en de hedonistische nachten die nog komen gaan.
De Franse Esteban Gonzalez geeft ten slotte een soort sfeerimpressie van de internationale hardcore-scene. Een nacht lang op een feest staan, zwetend, hakkend, raggend op oorbloeding veroorzakende beats, terwijl shirtloze mannen en vrouwen in beha’s langs je lopen: in Frankrijk doen ze het op z’n Hollands.
Hardcore bestaat nu meer dan twintig jaar. Ik weet niet waar het toe gaat leiden. Hardcore will never die, zeggen gabbers zelf, maar mensen worden ouder. Laat ons afwachten, en in de tussentijd toekijken zonder oordeel.
Holland op z’n hardst! is nog van 16-10-2013 tot 17-11-2013 te zien in de Melkweg galerie.
(Jan heeft de namen van zijn Zeeuwse gabbers gewijzigd uit beleefdheid, fatsoen en privacyoverwegingen.)
Meer
van VICE
-

-

The Apple Watch Ultra 3, because there aren't pics of a rumored, unreleased Ultra 4 yet. – Credit: Apple -

Bruce Willis -

Nickelodeon