Ik woonde vroeger in Japan en heb nog altijd een platonische vriendin in Sendai. Zij zit op dit moment midden in de chaos die de aardbeving van vorige week heeft veroorzaakt. Toen ze me belde om me te laten weten dat ze niets mankeerde, vertelde ze over Aika en Jesse Ortiz. Deze twee mensen hebben zich de afgelopen dagen compleet uit de naad gewerkt om hulpverlening te bieden in het getroffen gebied. Ze reden heen en weer tussen de verschillende plekken des onheils, waar ze hulpgoederen verzamelden en uitdeelden waar ze het meest nodig waren. Hun hulp is even ontstellend als nederig, dus je doet er goed aan om even op hun Facebook-pagina te kijken en een donatie te doen. In de chatsessie die ik daarnet met Aika had, vertelde ze me over de dingen die ze de laatste dagen heeft meegemaakt en liet ze me haar foto’s zien van het leven na de tsunami.

Jesse is net terug van een vakantie naar Minamisanriku, waar het aan de kust gelegen deel van de stad volledig is weggevaagd. De meeste van onze foto’s zijn daar genomen. Meer dan 10.000 mensen zijn er nog altijd vermist. Een lokale overlevende vroeg Jesse of hij dacht dat de stad ooit weer opgebouwd zou kunnen worden. Jesse zei: “Ik hoop het.” Het antwoord luidde: “Niemand zal hier ooit nog bouwen.”

Hier neemt het Japanse leger de schade op en worden wrakstukken doorzocht in de hoop overlevenden te vinden.

Akia was aan het werk op een kleuterschool in het oosten van Sendai toen de aarde begon te beven. “We zijn allemaal onder de tafels gekropen toen de grond onder onze voeten begon te schokken,” vertelde ze, “maar het was zo hevig dat ik echt dacht dat het gebouw op ons neer zou storten. Ik stuurde de kinderen naar buiten. Omdat we naast een school ook een kinderdagverblijf zijn, waren er ook nog eens twintig slapende één- en tweejarige baby’s die we naar buiten moesten brengen. Geen van de kleintjes had sokken aan en ze droegen allemaal dunne pyjamaatjes, dus ik hield er twee vast en hurkte boven ze om ze warm te houden en ze te beschermen.”

“Na de aardbeving hadden we genoeg gas en proviand, net als bevriende families verderop in Yamagata. We begonnen samen heen en weer te reizen en haalden spullen op bij mensen die wat over hadden. Deze deelden we uit aan mensen in nood. Mijn man, zijn familie en ik gingen non-stop door op ongeveer drie tot vijf uur slaap per nacht.”

“Lopend of rijdend door de stad kun je zien dat echt alles beschadigd is. De aanblik van ingestorte huizen, opengebroken stoepen en kapotte ramen lijkt al bijna even gewoon als het opkomen van de zon.”

“Ik doe ’s nachts geen oog meer dicht; in slaap vallen wil niet lukken. Mijn hoofd loopt over van verschrikkelijke beelden. Het beetje slaap dat we krijgen, overkomt ons als onze lijven ons letterlijk afsluiten van de uitputting. Rond zes uur ’s avonds is alles donker en stil. Dan is het enige dat door mijn hoofd spookt wat we kunnen doen om de mensen die honger hebben, kou lijden of vannacht niet in bed liggen te helpen.”

Eigenlijk is de positieve mentaliteit van de Japanners wijdverspreid. Hierboven zie je een ander koppel dat door Jesse en Aika is opgepikt. Ze liepen naar huis vanaf de luchthaven in Sendai en hadden al zes uur in de benen toen Jesse en Aika tegenkwamen. Tijdens de beving zaten ze op de derde verdieping van het vliegveld, en nadien hadden ze een paar dagen dode lichamen van het dak gedragen.

Het zal nog heel langduren duren voordat iedereen alles wat er gebeurd is verwerkt heeft, maar er zijn al mensen die samen uitgaan om de tragedie het hoofd te bieden. Toen ik nog in Japan woonde, deden we minstens één keer per maand een soort verplichte ‘aardbevingsoefening’. Toen vond ik dat nogal overdreven, maar ik denk dat al die oefeningen nu hun zin bewijzen.

TEKST: ALEX HOBAN
FOTO’S: JESSE ORTIZ, AIKA ORTIZ & ERWIN ORTIZ